28 Şubat 2015 Cumartesi

Müzeler

Kendi tarihleri olmayan İngiliz, Fransız ve Alman halkları bu açıklarını Anadolu ve Mezopotamya ile kapatmaya çalışıyor.

Büyük ölçüde 1. Dünya savaşında sonra ( ve hatta hala ) yağmalanan güzel Anadolu ve Irak savaşından sonra yağmalanan Bağdat müzesi ( ki Cumhuriyetimizin kuruluşunda Atatürk, Mezopotamya'yı medeniyet köklerimize en önemli referans olarak göstermiştir. ) barındırdığı paha biçilemeyen eserler ile bazılarının iştahını kabartıyor.

Sorarım size; Anadolu, Mezopotamya, Mısır, Orta Asya gibi medeniyetin doğduğu topraklar olmasaydı, dünya müzeleri ne yapardı?

O eserler, ait olduğu yere iade edilmeli. O eserler tüm insanlığa aittir.

Başta aşağıdakiler olmak üzere benzeri düşünce içinde olanları ( devlet müzesi, özel müze ve koleksiyoner, mezar soyguncusu, define avcısı ) KINIYORUM!

British museum ( www.britishmuseum.org )
Halikarnas Mozolesi ( Antik dünyanın 7 harikasından biridir )

Bergama müzesi ( Berlin'deki müze adasındaki 5 müzeden biridir. www.smb.museum ile bu 5 müzeye ulaşılabilir. )
Bergama Zeus Sunağı
Milet'in agora ( pazar ) kapısı
Mshatta Alınlığı

Puşkin müzesi ( www.arts-museum.ru )
Troya'nın altınları and hazinesi

Louvre müzesi ( www.louvre.fr )
Yüzlerce heykel ve Osmanlı çinisi

Bir tarih sevdalısı olarak da utanıyorum, çünkü tarihimizi koruyamıyoruz. Benim için bu topraklarda bulunan küçük bir sikke ile heykeller, sunaklar aynı değerdedir.

Keşke tarihimiz koruyabilsek de onlara "Sizde kalsaydı, talan edilirdi, bakamazdınız. Bir en iyi şekilde koruyoruz." deme hakkını vermeseydik.

Halikarnas Balıkçısı Bodrum’’a gönderildiği ’“Mavi Sürgün’” hayatında kültürel değerlere sahip çıkmak adına önemli bir adım atmıştı. Yaşadığı  maddi sıkıntılar nedeniyle çeşitli dergi ve gazetelerde çalışmanın yanı sıra bir dönem de turist rehberliği yapan ünlü yazarımız Cevat Şakir Kabaağaçlı, Bodrum ve civarında sömürgeci devletler tarafından yurt dışına kaçırılan tarihi eserlerin geri gönderilmesi için o yıllarda ilk adımı atmıştı.

Robert Koleji’nden sonra bir dönem eğitimine Oxford Üniversitesi’nde devam ettiren Kabaağaçlı, bu  topraklar üzerindeki değerlerin yok olmasına da seyirci kalmak istemez. Türkiye’’den kaçırılıp British Museum’da sergilenen, dünyanın yedi harikasından biri olan Mouseleum’un geri getirilmesi ile ilgili İngiliz Kraliçesi’ne yazdığı mektupta şu ifadeler yer alır:

"Mouseleum’un güzelliği ve yeri, Bodrum’un mavi göğü ve parlayan ışıkları altındadır. British Museum’un karanlık salonlarına yakışmamakta, bu nedenle getirilmeli ve yerine konulmalıdır."

Bir ay sonra British Museum’un müdürü, küstah alaycı bir tavır ile şu cevabı verir;

"Kraliçe hazretlerinin bize havale ettikleri mektubunuzu dikkatle okuduk. Sizi yerden göğe kadar haklı bulduk. Evet, hakikaten böyle bir sanat şaheserinin masmavi bir gök ve ışık altında daha da kıymet kazanacağına karar verdik. Bu nedenle Mouseleum’un bulunduğu salonun duvarlarını bodrum mavisine boyatıyor ve ilave projektörlerle aydınlatıyoruz."

Devletler arası hukuk buna müsaade ediyor mu? Sivil toplum örgütlerinin bu yönde yapacakları çalışmaları destekliyorum.

ilave bilgi - 1:

Çok daha fazlasını ( https://goo.gl/5au0O3 https://goo.gl/TtkcL4 https://goo.gl/C3hYY6 gibi ) "Aktüel Arkeoloji" dergisinde ( Batının Arkeoloji yağması ) veya @aktuelarkeoloji twitter hesabında bulabilirsiniz.

ilave bilgi - 2:

68’li devrimci Yaşar Yılmaz antik tiyatrolar çalışmasını bitirdikten sonra köşesine mi çekildi. Hayır. 5 yıl önce, Anadolu’dan yağmalanan tarihi eserlerin ve kültürel varlıkların peşine düştü. ABD, İngiltere, Avusturya, Almanya, Danimarka, Rusya, ve Yunanistan’a gitti. Yüzlerce müze gezdi. Türkiye’den kaçırılan 40 bin eseri buldu ve fotoğraflarını çekerek belgeledi.

Neler bulmadı ki: Paris Louvre Müzesi: Mağnesia'daki ünlü mermer tapınak kabartmaları, Asos'dan sökülen tapınak parçaları ve yüzlerce dev boyutlu mermer, bronz heykeller. Hitit, Urartu, Bizans, Selçuklu, Osmanlı eserleri. Londra British Museum: Ksantos'dan (Eşen-Antalya) Nereitler anıtı, Knidos'tan (Datça) 600 civarında büyük boy heykel, Mozeleum (Bodrum'daki ünlü, dünyanın 7. harikasının mermer süslemeleri ve heykelleri). New York Metropolitan Müzesi: Sardes'ten (Salihli) sütun ve diğer eserler, Bergama'dan büyük bronz heykel, Priyene, Milet ve Efes'ten heykeller, mermer lahitler, Kültepe'den (Kayseri) Sümer-Asur dönemi eserleri. Boston Müzesi: Asos eserleri Washngton Dumborton Oaks Müzesi: Antakya mozaikleri ve Bizans eserleri. Baltimore Müzesi: Antakya mozaik koleksiyonu. Chicago Sanat Müzesi: Selçuklu- Osmanlı eserleri. Chicago Üniversitesi Şark Eserleri Enstitüsü Müzesi: Alişar eserleri. Los Angeles Getty Villa : Burdur- Antalya yöresinden Kremna mermer kadın heykelleri.Viyana Ephesus Müzesi : 50 m'ye yakın mermer duvar frizleri Efes'ten giden binlerce eser. Berlin Alte Müzesi : Priyene, Milet'ten mermer heykeller. Berlin Pergamon (Bergama) Müzesi : Büyüktapınak, Milet ve Priyene'den tapınaklar, Zincirli'den Hitit tapınağı, Hattuşaş'dan heykeller, 33 metreye 14 metrelik dev boyutlu Milet pazaryeri giriş duvarı ve Selçuklu dönemi camilerine ait eserler. Tübingen Üniversite Müzesi: Antakya'dan heykel ve Troya eserleri. Danimarka Ulusal Müzesi: Troya eserleri. Kopenhag David Müzesi: Selçuklu eserleri, Konya'dan türbe sandukası, Cizre Camii'nin ünlü tokmağı başta olmak üzere 14 ve 16. yüzyıl çini koleksiyonu.

Daha sırada 60 bin eser var. Yaşar Yılmaz çalışmalarını sürdürüyor.